Koncentrat i izolat - charakterystyka odżywek serwatkowych

Koncentrat i izolat - charakterystyka odżywek serwatkowych

Prawdopodobnie każda osoba, która choć raz odwiedziła siłownię przekraczając progi budynku zetknęła się z widniejącymi na ladzie recepcji klubu puszkami odżywek białkowych. Na rynku suplementów diety dostępnych jest wiele różnego rodzaju preparatów, które różnią się np. wielkością opakowania, surowcem wykorzystanym do produkcji czy wersją smakową. Odżywki białkowe coraz częściej wykorzystywane są przez osoby aktywne fizycznie. Producenci prześcigają się w ofercie swoich produktów tak aby zwrócić jak największą uwagę potencjalnych klientów. Poniższy wpis ma na celu przybliżenie tematyki odżywek białkowych, ich krótką charakterystykę oraz zwrócenie uwagi na ich zróżnicowanie.


Rodzaje odżywek białkowych 

Jak już wspomnieliśmy na rynku suplementów diety możemy znaleźć różnego rodzaju preparaty białkowe. Możemy wymienić tutaj między innymi odżywki dostarczające protein pochodzenia roślinnego, których stosowanie mogą rozważyć wegetarianie oraz weganie takie jak białko sojowe czy białko konopne, a także odżywki produkowane np. z wołowiny. Ten wpis dotyczyć będzie jednak preparatów pochodzenia mlecznego, mianowicie odżywek serwatkowych.


Kilka słów o serwatce

Serwatka to produkt powstający podczas produkcji sera. Białka serwatkowe stanowią około 20-30% białek mleka, a pozostałe 70-80% to kazeina. W wyniku dodania do mleka koagulantu kazeina oddziela się od serwatki, która jest płynna i rozpuszczalna w wodzie. Warto podkreślić, że białka serwatkowe to nie pojedyncze białko, a grupa białek wśród, których możemy wymienić między innymi β-Laktoglobuliny oraz α-Laktoalbuminy. Otrzymaną serwatkę przetwarza się tak aby pozbyć się wody, a następnie poddaje procesom filtracji w celu usunięcia z niej takich składników jak tłuszcze i węglowodany żeby uzyskać jak największą zawartość białka w produkcie końcowym. Możemy wyróżnić tutaj proces ultrafiltracji, mikrofiltracji oraz wymianę jonową. Właśnie od tego jakie metody zostaną wykorzystane podczas procesu produkcji odżywki białkowej zależy to ile białka dostarczymy do organizmu spożywając jednorazową porcję danego preparatu. Również podział odżywek białkowych zależy od przebiegu ich wytwarzania.


Rodzaje odżywek serwatkowych

Wybierając odżywkę białkową możemy natrafić na szereg informacji dotyczących ich składu. Jest to między innymi zawartość białka, węglowodanów oraz tłuszczy na 100 g produktu, użyte dodatki do żywności w celu uzyskania konkretnego smaku czy chociażby oświadczenie o alergenach. Aczkolwiek podstawowym aspektem jest informacja o rodzaju danego preparatu proteinowego. Mianowicie wyróżniamy tutaj koncentraty, izolaty oraz hydrolizaty. Skupimy się jednak na koncentratach i izolatach białek serwatkowych. Koncentrat białek serwatkowych to inaczej WPC. Skrót ten rozwijamy z języka angielskiego jako whey protein concentrate. Warto zatem nadmienić, że słowo whey oznacza serwatkę, a nie jest to nazwa firmy produkującej konkretną odżywkę co przez wiele osób jest odbierane w ten sposób. W związku z tym każda odżywka serwatkowa jest popularnym „whey’em”. Koncentraty to najmniej przetworzone formy preparatów, które zawierają średnio 70-80% białka. W celu otrzymania koncentratu serwatkę poddaje się procesowi ultrafiltracji. Metoda ta polega na przepuszczeniu serwatki przez specjalne błony(filtry). Od średnicy użytych membran zależy to jakie składniki zostaną na ich powierzchni zatrzymane i w konsekwencji jaki otrzymamy produkt końcowy. Koncentraty białek serwatkowych charakteryzują się największą zawartością węglowodanów, w tym laktozy o czym wspomnimy w dalszej części tekstu oraz zróżnicowanym czasem wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Izolaty białek serwatkowych analogicznie do koncentratów oznaczane są skrótem WPI. W celu uzyskania izolatu, który cechuje się wyższą zawartością białka oraz niższą zawartością węglowodanów w porównaniu z koncentratem należy zastosować bardziej zaawansowany proces czyli mikrofiltrację. W tym celu najczęściej wykorzystuje się metodę CPM czyli mikrofiltrację w przepływie krzyżowym(Cross Flow Microfiltration). Dzięki temu zawartość białka w izolatach szacuje się na poziomie około 90%.


Koncentrat czy izolat, który wybrać?

Jak już zostało wspomniane w wyniku zastosowania różnych metod podczas procesu produkcji koncentrat białek serwatkowych charakteryzuje się mniejszą zawartością białka oraz wyższą zawartością węglowodanów w stosunku do izolatu białek serwatkowych. Nie należy jednak rozpatrywać tego jako wady ponieważ obydwie formy odżywek białkowych z powodzeniem mogą być wykorzystywane przez osoby aktywne fizycznie. Zarówno koncentraty jak i izolaty dostarczają sporej ilości protein, w związku z czym ich stosowanie np. po zakończeniu treningu może przyczynić się do poprawy regeneracji organizmu oraz nasilenia syntezy białek mięśniowych. Warto również zauważyć, że białko serwatkowe jest źródłem sporej ilości cysteiny, aminokwasu wchodzącego w skład glutationu dzięki czemu wykazuje działanie antyoksydacyjne. Należy również wspomnieć, że białko serwatkowe jest zasobne w aminokwasy BCAA. Jeżeli chodzi natomiast o wskazanie powodu, dla którego warto wybrać izolaty białek serwatkowych to jest to niska zawartość laktozy. Laktoza jest dwucukrem wchodzącym w skład mleka. Osoby, u których spożywanie mleka oraz produktów mlecznych powoduje dolegliwości trawienne takie jak wzdęcia czy bóle brzucha prawdopodobnie borykają się z nietolerancją laktozy. Dlatego mając wiedzę o tym, że izolaty białek serwatkowych charakteryzują się niską zawartością laktozy, osoby takie mogą rozważyć korzystanie z tego rodzaju preparatów unikając nieprzyjemności ze strony układu pokarmowego. Oczywiście ilość spożywanej laktozy wywołującej dolegliwości gastryczne to kwestia bardzo indywidualna. W kontekście ceny omawianych preparatów białkowych przewagę mają koncentraty, które są tańsze niż izolaty. Naturalnie wynika to z faktu, że proces produkcji izolatu białek serwatkowych jest bardziej skomplikowany.


Koncentrat białek serwatkowych:

· zawartość białka 70-80%

· wyższa zawartość laktozy

· niższa cena

· źródło BCAA


Izolat białek serwatkowych:

· zawartość białka około 90%

· niższa zawartość laktozy

· wyższa cena

· źródło BCAA


Podsumowując wszystkie przedstawione wiadomości dotyczące koncentratu oraz izolatu białek serwatkowych należy podkreślić, że obydwa rodzaje odżywek mogą z powodzeniem być wykorzystywane przez osoby aktywne fizycznie, które wykonują treningi siłowe. Dobór odpowiedniego dla siebie preparatu warto rozważyć w oparciu o zawarte w tekście informacje. Należy pamiętać, że odżywi białkowe powinny stanowić jedynie uzupełnienie odpowiednio zbilansowanej diety.

Wszystkie komentarze

Zostaw komentarz